Biochemiczna diagnostyka nadciśnienia tętniczego

Guz chromochłonny (pheochromocytoma) występuje u około 1% pacjentów z nadciśnieniem tętniczym powodowanym nadmiernym wydzielaniem katecholamin przez tkankę guza. Laboratoryjna diagnostyka pheochromocytoma polega na wstępnym oznaczeniu metabolitów katecholamin – metoksykatecholamin w dobowej zbiórce moczu. W badaniu przesiewowym oznacza się stężenie sumy metoksyadrenaliny i metoksynoradrenaliny po chromatografii próbki moczu na kolumnie z żywicą jonowymienną i utlenieniu do waniliny. Stężenie waniliny oznaczane jest spektrofotometrycznie przez pomiar absorbancji przy długości fali 360 nm. Wartości prawidłowe wydalania metoksykatecholamin wynoszą dla tej metody < 1000 µg/24h. Następnym etapem diagnostyki jest oznaczenie stężenia amin katecholowych : adrenaliny (A), noradrenaliny (NA) i dopaminy (D) w dobowej zbiórce moczu. Oznaczenie wykonywane jest metodą wysokosprawnej chromatografii cieczowej (HPLC) stosując kolumnę z fazą odwróconą i detekcję elektrochemiczną. Dla tej metody oznaczania wartości prawidłowe wydalania katecholamin wynoszą: NA – 12,1-85,55 µg/24h, A – 1,7-22,4 µg/24h, D – 0-498 µg/24h.

Oznaczanie aktywności reninowej osocza (ARO) oraz aldosteronu jako wskaźników układu renina-angiotensyna-aldosteron stosuje się w różnicowej diagnostyce pierwotnego i wtórnego aldosteronizmu. ARO oznaczana jest metodą radioimmunologiczną (RIA) jako ilość (ng) wytworzonej angiotensyny I przez 1 ml osocza w czasie 1 godziny (ng/ml/godz.). Zakres wartości prawidłowych dla pacjentów na diecie normosodowej (100 – 150 mEq) wynosi w pozycji leżącej 0,2-2,8 ng/ml/godz. a w pozycji stojącej 1,5-5,7 ng/ml/godz.

Oznaczenie stężenia aldosteronu wykonuje się w surowicy i/lub w moczu metodą RIA z wykorzystaniem wysoce swoistych przeciwciał monoklonalnych nie dających reakcji krzyżowych z innymi sterydami. Wartości prawidłowe stężenia aldosteronu w surowicy wynoszą: w pozycji leżącej – 7,5-150 pg/ml, w pozycji stojącej 35 – 300 pg/ml. Prawidłowe wydalanie aldosteronu w moczu wynosi 2,8 – 30,0 µg/24h.