Klinika Zaburzeń Rytmu Serca

p.o. Kierownik Kliniki:

Dr hab. n. med. Maria Bilińska,
prof. nadzw. IK

Kontakt:
  • ul. Alpejska 42 04-628 Warszawa
  • +48 22 343 44 17
  • +48 22 343 45 20
  • kzrs@ikard.pl

Struktura organizacyjna kliniki:

  • Oddział kliniczny
  • Poradnia przykliniczna
  • Poradnia kontroli rozruszników i kardiowerterów
  • Pracownia elektrofizjologii klinicznej
  • Pracownia urządzeń wszczepialnych serca
  • Pracownia diagnostyki omdleń
  • Pracownia mikropotencjałów serca
  • Pracownia elektrokardiologii


Działalność kliniczna:

Klinika Zaburzeń Rytmu Serca prowadzi działalność usługową oraz naukowo-badawczą, która obejmuje:

  • diagnostykę i terapię zaburzeń rytmu i przewodzenia, a w szczególności u chorych:
    • z organiczną chorobą serca,
    • po operacjach kardiochirurgicznych,
    • z wrodzonymi i nabytymi wadami serca,
    • z chorobami genetycznie uwarunkowanymi,
    • z niewydolnością serca,
    • bez jawnej organicznej choroby serca
    • z neurokardiogennymi utratami przytomności
  • wprowadzanie nowych metod diagnostyki i terapii zaburzeń rytmu we współpracy z innymi ośrodkami krajowymi i zagranicznymi, a w szczególności takich jak:
    • terapia hybrydowa (ablacja, ICD, stymulacja resynchronizująca, farmakoterapia) u chorych:
      • ze złożonymi komorowymi zaburzeniami rytmu po zawale i z zaburzeniami rytmu o podłożu genetycznym
      • z migotaniem przedsionków
      • z niewydolnością serca (terapia resynchronizująca)
    • ocena skuteczności leczenia chorych z zaburzeniami rytmu serca,
    • opracowanie nowych sposobów analizy EKG,
    • analiza mechanizmów patofizjologicznych u chorych z neurokardiogennymi utratami przytomności
    • wprowadzenie nowych metod diagnostycznych i terapeutycznych we współpracy z PAN i IBIP


Pracownia Elektrofizjologii Klinicznej
wykonuje pełne spectrum zabiegów elektrofizjologicznych, także najbardziej złożone ich postacie:

  • Ablacje:
    • Arytmii przedsionkowych:
      • ogniskowych - pierwotnego zespołu ogniskowych napadowych arytmii, często powstających w proksymalnych częściach lub w ujściach żył uchodzących do przedsionków, rzadziej w obrębie przedsionków lub w obu w/w strukturach (przedwczesne pobudzenia nadkomorowe /SVEBs/, częstoskurcze /AT/, trzepotanie /AFL/ i migotanie /AF/ przedsionków),
      • typu fali nawrotnej (macro/microreentry) - typowego trzepotania prawoprzedsionkowego, napadowego, częstoskurczu węzłowego (AVNRT), 
      • pooperacyjnego częstoskurczu przedsionkowego u pacjentów po operacjach złożonych wad wrodzonych (np. typu Fontany, Senniga, tetralogi Fallota),
      • wtórnego migotania i trzepotania przedsionków w przebiegu chorób mono- i poligenowych (WPW, HCM, ARVC i innych).
    • częstoskurczu przedsionkowo-komorowego:
      • w zespole Wolffa-Parkinsona i White'a,
      • utajone szlaki dodatkowe (częstoskurcze przedsionkowo-komorowe),
      • w zespole Mahaima,
      • w zespole Coumela.
    • komorowych zaburzeń rytmu serca:
      • wykonujemy jedne z najtrudniejszych ablacji u chorych z tzw. burzą elektryczną po przebytym zawale serca, z kardiomiopatiami oraz z idiopatycznymi napadami migotania komór
      • bez organicznej choroby serca,
      • z chorobami poligenowymi (z nadciśnieniem, chorobą niedokrwienną serca),
      • z chorobami monogenowymi (ARVC, HCM, DCM);
        powstających w mechanizmie:
        • macroreentry np. częstoskurcz wokół blizny, przez obszary wolnego przewodzenia, częstoskurcz odnogowy,
        • reentry z umiarkowana pętlą np. częstoskurcz pęczkowy lub wiązkowy,
        • ogniskowych /vs microreentry/ (w tym VEBs/VT z: drogi odpływu prawej lub lewej komory, z okolicy pierścienia trójdzielnego lub mitralnego, z wolnej ściany RV/LV, z pnia płucnego i aortalnych zatok Valsalvy,


Diagnostyczne badania elektrofizjologiczne (inwazyjne i nieinwazyjne), w tym z kliniczną i elektrofizjologiczną ocenę wpływu leków antyarytmicznych, m. in. u osób z chorobami uwarunkowanymi genetycznie.

Urządzenia wszczepialne:

  • Pełen zakres zabiegów z zakresu urządzeń do elektroterapii serca: wszczepień i wymian - stymulatorów serca, defibrylatorów oraz urządzeń do terapii resynchronizującej;
  • Zabiegi wszczepienia stymulatora bezelektrodowego TPS MICRA oraz całkowicie podskórnego kardiowertera-defibrylatora.
  • Ośrodek referencyjny w zakresie leczenia powikłań związanych z ww. urządzeniami. W ramach Sali Hybrydowej prowadzony jest od lat wspólny z OZRS II KChW projekt przeznaczyniowej ekstrakcji elektrod.
  • Ciągle rozwija się zakres opieki i zwiększa się ilość pacjentów pozostających pod opieką Pracownia Kontroli Wszczepialnych Urządzeń KZRS. Należy podkreślić wzrastającą liczbę chorych, u których prowadzone jest zdalne monitorowanie urządzeń; w chwili obecnej przekracza ona tysiąc osób.

Diagnostyka przyczyn utrat przytomności (badanie elektrofizjologiczne, telemedycyna i test pochyleniowy).


Działalność naukowa:

  • Działalność naukowa koncentrowała się na następujących problemach:
    • Od 1982 r. ocena przyczyn, poziomów i stopnia zaburzeń przewodzenia (blok międzywęzłowy, proksymalny, śródpęczkowy, rozwidlenia pęczka Hisa i dystalny) w celu oceny zagrożenia nagłym zgonem.
    • Od 1982 r. rola uśrednionego elektrokardiogramu w diagnostyce zaburzeń rytmu serca.
    • Od 1984 r. ocena podłoża, czynników usposabiających i wyzwalających nagły zgon sercowy:
      • u pacjentów z chorobami monogenowymi (z zespołem WPW, HCM, ARVC, DCM);
      • u pacjentów z chorobami poligenowymi (CHD, HT?)
    • Od roku 1984 ocena wpływu typu stymulacji (jednojamowa, dwujamowa, dwuprzedsionkowa,) na czynność serca oraz jakość życia.
    • Od 1984 ocena mechanizmów i lokalizacji zaburzeń rytmu oraz wpływu leków antyarytmicznych na przeciwdziałanie ich wyzwalaniu i podtrzymywaniu z pomocą badań elektrofizjologicznych.
    • W latach 1982 - 2004 badania topografii i morfologii struktur serca, tętnic wieńcowych i żył serca w celu ustalenia zasad bezpiecznego leczenia zaburzeń rytmu serca metodą chirurgiczną i metodą przezskórnej ablacji prądem o częstotliwości radiowej.
    • W latach 1988-1992 we współpracy z Prof. A. Biederman'em prace z zastosowaniem badań elektrofizjologicznych związane z wprowadzeniem chirurgicznego leczenia chorych z zespołem Wolffa, Parkinsona i White'a i opornymi, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca
    • Od roku 1992 opracowywanie metod selektywnej ablacji podłoża zaburzeń rytmu serca, w tym:
      • Od roku 1992-93 u pacjentów z częstoskurczem węzłowym i z zespołem WPW.
      • Od roku 1994 u pacjentów z rzekomymi i prawdziwymi włóknami Mahaima oraz z włóknami Coumela.
      • Od roku 1994 komorowych zaburzeń rytmu u osób bez organicznej choroby serca.
      • Od roku 1996 ocena mechanizmów tzw. pierwotnego ogniskowego migotania przedsionków i lokalizacja ognisk z wybiórczą ich ablacją.
      • Od roku 2001 ablacja pozawałowego częstoskurczu komorowego monomorficznego w mechanizmie macroreentry.
      • Od roku 2002 ocena mechanizmów występowania tzw. burzy elektrycznej u pacjentów z zawałem serca oraz leczenie ich metodą ablacji.
      • Od roku 2005 ocena mechanizmów polimorficznego VT/VF u pacjentów z chorobami monogenowymi w tym katecholaminergicznym VT/VF i hybrydowego leczenia (ICD, ablacja czynników wyzwalających).
    • Od roku 1999 kompleksowa ocena przyczyn epizodów utrat przytomności u chorych z zespołem neurokardiogennym
    • Od roku 2006 ocena wpływu stymulacji dwukomorowej na przeżycie u chorych z krańcową niewydolnością serca oraz jako pomostu do przeszczepu serca.
    • Ablacje u pacjentów z nabytą wadą serca (po wymianie zastawki mitralnej, aortalnej lub trójdzielnej).
    • Ablacje u pacjentów z wrodzonymi wadami serca (po operacji Fontana, Mustarda-Senninga, Tetralogii Fallota, Rastellego).
  • Prace badawcze:
    • Ablacje:
      • projekt KBN nr 4 1026 91 01 - "Nowe metody pomiarów mikropotencjałów serca", 01.04.1992-31.12.1993 r. - kierownik projektu Roman Kępski.
      • projekt KBN nr 4 P05B 146 08 - "Pomiar mikropotencjałów serca w spoczynku i w wysiłku z określeniem zakresu przydatności analizy częstotliwościowej", 01.02.1995 ? 31.01.1998 - kierownik projektu Roman Kępski.
      • projekt KBN nr 8 T10A04717 - "Sieci neuronowe w zastosowaniu do wspomagania diagnostyki" (Politechnika Warszawska), 2000-2002 r.- uczestnik Roman Kępski.
      • projekt KBN nr 3 T11E01028- "Trójwymiarowe modelowanie czynności elektromechanicznych mięśnia sercowego" (Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego), 2006 ? 2008 r. - uczestnik Roman Kępski.
      • Projekt KBN 1.28/IV/02 - Żywotność mięśnia sercowego u chorych z częstoskurczem komorowym po zawale serca, oceniana systemem CARTO. Analiza podłoża arytmii, a skuteczność leczenia hybrydowego ? Prof. dr hab. n. med. Franciszek Walczak
      • Projekt 1B.6/IV/10 Optymalizacja diagnostyki i terapii zaburzeń rytmu serca i omdleń przy zastosowaniu inteligentnych rozwiązań telemetrycznych. Program operacyjny Innowacyjna Gospodarka na lata 2007-2013, działanie 1.3. Wsparcie projektów B+R na rzecz przedsiębiorców realizowanych przez jednostki naukowe - doc. dr hab. n. med. Łukasz Szumowski.
    • Urządzenia wszczepialne:
      • Koordynacja na terenie Polski europejskiego rejestru EuroCRT Survey II (EHRA/HFA), dotyczącego charakterystyki populacji i terapii resynchronizującej.
      • Udział w 7 europejskim projekcie ramowym EU-CERT-ICD, dotyczącym profilaktyki pierwotnej przy pomocy ICD u chorych z kardiomiopatią nie-niedokrwienną
      • Udział w projekcie SynSeq (Left Ventricular Synchronous versus Sequential Multi Spot Pacing for CRT)
      • Realizacja prac statutowych IK
      • Współpraca naukowa z Klinikami Instytutu Kardiologii
      • Współpraca naukowa z Wydziałem Fizyki Politechniki Warszawskiej, Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej, Lotniczym Pogotowiem Ratunkowym


Najważniejsze osiągnięcia:

  • Różnicowanie mechanizmów częstoskurczu komorowego i opracowanie właściwej metody ablacji usuwania jego podłoża (ognisko - triger => driver, podłoże - cieśń, strefy wolnego przewodzenia)
    • u osób w ostrej fazie i po zawale serca o mechanizmach złożonych (VT mono- i polimorficzne),
    • u osób z chorobami monogenowymi (ARVC, HCM, DCM, C-VT)

    U chorych ze złośliwymi komorowymi zaburzeniami rytmu manifestującymi się jako burza elektryczna stwierdzono udział włókien Purkinjego w ich powstawaniu, zarówno u pacjentów w ostrej fazie zawału, po zawale, jak i u pacjentów z chorobami monogenowymi.

  • W latach 1988-1992 we współpracy z Prof. A. Biedermanem prace z zastosowaniem badań elektrofizjologicznych związane z wprowadzeniem chirurgicznego leczenia chorych z zespołem Wolffa, Parkinsona i White'a i opornymi, zagrażającymi życiu zaburzeniami rytmu serca
  • wprowadzenie i rozwijanie leczenia metodą przezskórnej ablacji różnych postaci zaburzeń rytmu, w tym:
    • u pacjentów z zespołem WPW, zespołem Mahaima i zespołem Coumela,
    • u osób z VT bez organicznej choroby serca,
    • AT u pacjentów po złożonych operacjach serca oraz
    • Migotania przedsionków:
      • pierwotnego, ogniskowego,
      • wtórnego (wada mitralna, HCM, CHD). 
  • Wprowadzenie kompleksowego badania chorych z epizodami utrat przytomności o niejasnej etiologii (stymulacja przezprzełykowa, inwazyjne badania elektrofizjologiczne z podawaniem leków, test pochyleniowy, koronarografia, rezonans magnetyczny).
  • We współpracy z prof. J. Różańskim doskonalenie metod usuwania uszkodzonych elektrod z jam serca;
  • Rozwijanie metod poprawy funkcji serca metodą resynchronizacji komór u osób ze znacznego stopnia niewydolnością i ograniczania zagrożenia ich nagłym zgonem sercowym (ICD).    
  • Współudział w opracowaniu krajowych stanowisk Ekspertów SRS PTK, Ekspertów Konsultanta Krajowego oraz Zarządu Głównego PTK dotyczących:
    • zastosowania podskórnego kardiowertera-defibrylatora,
    • stymulatora bezelektrodowego Micra oraz kamizelki defibrylującej

Pracownia Elektrokardiologii:

  • Działalność kliniczna:
    • spoczynkowe EKG dla pacjentów ambulatoryjnych
    • długotrwałe (24h-7dni)  monitorowanie EKG
    • analiza badań Holterowskich dla ośrodków zewnętrznych
    • badania Event Holter
    • badania poligraficzne (diagnostyka zaburzeń oddychania w czasie snu)
  • Działalność naukowa:
    • współpraca naukowa z Klinikami Instytutu Kardiologii
    • współpraca naukowa z Wydziałem Fizyki Politechniki Warszawskiej
  • Najważniejsze osiągnięcia:
    • inicjatywa, koordynacja i redakcja "Zaleceń co do stosowania rozpoznań elektrokardiograficznych" - wersja pierwotna i poprawiona
    • współpraca i współredakcja zaleceń "Długotrwałe monitoworanie EKG"
    • współpraca w powstaniu zaleceń co do wykonywania badań wysiłkowych w kardiologii
    • wprowadzenie metod dynamiki nieliniowej do analizy zmienności rytmu serca i repolaryzacji
    • wprowadzenie poligrafii do diagnostyki zaburzeń oddychania w czasie snu u pacjentów z arytmiami serca

Nagrody i wyróżnienia:

  • 1982 - F. Walczak - Odznaka "Zasłużony dla służby zdrowia"
  • 1990- R. Kępski - Druga Nagroda Naukowa Zarządu Głównego PTK.
  • 1997 – M. Bilińska - Nagroda im. Aurelii Baczko na najlepszą pracę doktorska obronioną w latach 1995-1997 w dziedzinie medycyny klinicznej niezabiegowej.
  • 2001 - E. Koźluk - Nagroda im. Aurelii Baczko na najlepszą pracę doktorska obronioną w latach 1998-2000 w dziedzinie nauk klinicznych zabiegowych.
  • 2004 - II Nagroda Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego za publikację - Ł. Szumowski, P. Sanders, F. Walczak, M. Hocini, M. Jais, R. Kępski, E. Szufladowicz, P. Urbanek, P. Derejko, R. Bodalski, M. Haissaquerre, " Mapping and ablation of polymorphic ventricular tachycardia after myocardial infarction. JACC, 2004; 44: 1700-1706.
  • 2005 - A. Przybylski - Nagroda im. Aurelii Baczko za najwybitniejszą pracę doktorską z dziedziny medycyny klinicznej niezabiegowej, obronioną w latach 2003-2005.
  • 2009 - F. Walczak- Laureat medalu " Zasłużonemu  - Polskie Towarzystwo Lekarskie" 2009
  • 2009 - A. Przybylski - II nagroda Dyrektora Instytutu Kardiologii a pracę poglądową/kazuistyczną o najwyższym IF. Unsuccessful left ventricular lead implantation in two first-degree relatives. Is the coronary venous anatomy similar in both cases? Przybylski A., Oręziak A, Kwiatek P, Michałowska I, Hasiec A, Szufladowicz E. Europace. 2009; 11(12): 1718-1720.
  • 2009 - P. Derejko - III Nagroda Dyrektora Instytutu Kardiologii za publikację Clinical validation and comparison of alternative methods for evaluation of entrainment mapping. Derejko P, Szumowski LJ, Sanders P, Dimitri H, Kuklik P, Przybylski A, Urbanek P, Szufladowicz E, Bodalski R, Sacher F, Haissaguerre M, Walczak F J Cardiovasc Electrophysiol. 2009; 20 (7).
  • 2010 - Nagroda Prezesów Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego dla doc. dr hab. n. med. Łukasza Szumowskiego za oryginalny dorobek naukowy i nowatorskie rozwiązania wdrożeniowe w dziedzinie Kardiologii klinicznej.
  • 2013 - M. Orczykowski - I Nagroda Dyrektora Instytutu Kardiologii za publikację oryginalna z najwyższym impact factor:
    Ventricular fibrillation risk factors in over one thousand patients with accessory pathways. Orczykowski M, Walczak F, Derejko P, Bodalski R, Urbanek P, Zakrzewska-Koperska J, Przybylski A, Kępski R, Jedynak Z, Maryniak A, Miszczak-Knecht M, Bieganowska K, Szufladowicz E, Biederman A, Bilińska M, Szumowski L. Int J Cardiol. 2013 Jul 31;167(2):525-30. doi: 10.1016/j.ijcard.2012.01.076.
  • 2017 - Robert Bodalski, Maciej Sterliński – srebrny krzyż zasługi, - Piotr Urbanek – brązowy krzyż zasługi
  • Prof. dr hab. n. med. Łukasz Szumowski – redaktor naczelny „Heart beat Journal”