Samodzielna Pracownia Medycyny Nuklearnej

Kierownik Pracowni:
Dr hab. n. med. Anna Teresińska

Kontakt:
ul. Alpejska 42
02-628 Warszawa
tel.: 22/343 43 70
fax: 22/815 40 03
e-mail: ateresinska@ikard.pl 

Działalność Samodzielnej Pracowni Medycyny Nuklearnej

Radioizotopowa (scyntygraficzna) nieinwazyjna diagnostyka obrazowa.

Badania radioizotopowe wykonywane w  SPMN:

1. Scyntygrafia serca
   • Scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego (przy użyciu Tc-99m-MIBI)
   • Wentrykulografia radioizotopowa - inne nazwy: angiokardiografia radioizotopowa, ang. MUGA (czerwone krwinki znakowane in vivo  Tc-99m)
   • Scyntygrafia  systemu adrenergicznego serca (I-123-MIBG)
2. Scyntygrafia perfuzyjna płuc (mikrosfery lub makroagregaty albuminy ludzkiej znakowane Tc-99m)
3. Scyntygrafia dynamiczna nerek  (Tc-99m-DTPA)
4. Scyntygrafia kory nadnerczy(I-123-jodocholesterol)
5. Scyntygrafia rdzenia nadnerczy (I-123-MIBG)
6. Scyntygrafia ognisk zapalnych (Tc-99m-LeukoScan).

Badania 1-3 mogą być wykonywane ambulatoryjnie.

Badania 4-6 wymagają hospitalizacji pacjenta.

Działalność kliniczna:

Od 2000 roku, radioizotopowe badania serca stanowią ponad 94% wszystkich wykonywanych rocznie badań scyntygraficznych w IK.
W praktyce kardiologicznej, najszerzej wykorzystywanym radioizotopowym badaniem serca jest scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego (badanie regionalnego ukrwienia mięśnia sercowego przez tętnice wieńcowe). U niemal wszystkich pacjentów IK badanie to obejmuje także część wysiłkową (badanie ukrwienia w czasie wysiłku na bieżni lub podczas farmakologicznego obciążenia dipirydamolem), istotnie rozszerzającą informacje ze spoczynkowej (podstawowej) części badania. Wykonywana nowoczesną techniką bramkowanej tomografii emisyjnej (Gated SPECT, GSPECT),  scyntygrafia perfuzyjna służy dodatkowo ocenie kurczliwości lewej komory.

Podstawowy profil działalności klinicznej:  scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego - wykonywana  bramkowaną techniką SPECT ["GSPECT"] przy użyciu  Tc-99m-MIBI, oceniająca ukrwienie i kurczliwość mięśnia sercowego pod kątem:

• diagnostyki choroby niedokrwiennej serca (rozpoznawanie, lokalizacja, ocena rozległości i nasilenia niedokrwienia mięśnia sercowego)
• oceny żywotności mięśnia lewej komory w obszarze objętym zawałem lub chronicznym niedokrwieniem
• kwalifikacji do różnych form leczenia
• oceny skuteczności  zastosowanej terapii.

Działalność naukowa:

SPMN wykonuje radioizotopowe badania serca na rzecz programów naukowo-badawczych prowadzonych przez pracownię oraz przez kliniki Instytutu - w ramach działalności statutowej IK, grantów MNiSW i MZ oraz programów międzynarodowych. Tematy pochodzące z pracowni dotyczą optymalizacji radioizotopowych metod akwizycji, rekonstrukcji i oceny badań żywotności mięśnia sercowego oraz badań systemu adrenergicznego serca. Tematy pochodzące z klinik i programy międzynarodowe wykorzystują uznane parametry technik radioizotopowych do oceny wskazań do terapii farmakologicznej, inwazyjnej lub operacyjnej oraz do oceny skuteczności terapii.

Dotychczasowy udział SPMN w badaniach naukowych:

• 9  naukowo-badawczych projektów MNiSzW i MZ; autorstwo pracowni  - 3 projekty
• 8 badań międzynarodowych (m.in. Euroinject-One, STICH, OAT-NUC, MBG311, MBG313, EVINCI); główne wykonawstwo pracowni ze strony IK - 3 badania
• 12 pracach statutowych IK; autorstwo pracowni - 4 prace.

Główne kierunki działalności naukowej:

• Optymalizacja metod akwizycji i rekonstrukcji tomografii emisyjnej SPECT dla badań kardiologicznych (1989-1993)
• Ocena przydatności testów farmakologicznych stosowanych w radioizotopowych badaniach serca  w wybranych sytuacjach klinicznych (1993-1996) 
• Rozwój radioizotopowej metodyki diagnozowania prawej komory serca  (1994-1997)
• Ocena żywotności mięśnia sercowego - optymalizacja diagnostyki radioizotopowej (od 1994)
• Ocena wartości prognostycznej radioizotopowych badań mięśnia sercowego (od 1994, w tym u pacjentów po przeszczepie serca od 2005)
• Radioizotopowa ocena skuteczności i mechanizmów przezmięśniowej laserowej rewaskularyzacji serca (1996-2008)
• Radioizotopowa ocena systemu adrenergicznego serca (od 1999, w tym u pacjentów z niewydolnością serca od 2006)
• Równoczesna ocena ukrwienia i kurczliwości mięśnia sercowego za pomocą badań Gated SPECT ('GSPECT', od 2002)
• Radioizotopowa ocena skuteczności terapii genowych w chorobie wieńcowej (2004-2007) 
• Wykorzystanie badań radioizotopowych w ostrych zespołach wieńcowych (od 2004).

Najważniejsze osiągnięcia naukowo-badawcze i wdrożeniowe:

• Wdrożenie i rozpowszechnienie testów farmakologicznych  z  dipirydamolem do badań perfuzji mięśnia sercowego (pierwszy ośrodek medycyny nuklearnej w Polsce, który wprowadził dipirydamol do diagnostyki radioizotopowej)
• Opracowanie z2 22optymalizowanej metody wykonywania badań perfuzji mięśnia sercowego techniką SPECT z wykorzystaniem preparatu Tc-99m-MIBI (jedyny ośrodek w Kraju zajmujący się rozwijaniem i rozpowszechnianiem metodyki badań SPECT w kardiologii)
• Wdrożenie badań systemu adrenergicznego serca przy użyciu I-123-MIBG  i  analiza ograniczeń tych badań (pierwszy ośrodek  w  Polsce i ośrodek z największym doświadczeniem)
• Zbadanie i opisanie zmian ukrwienia i unerwienia mięśnia sercowego u pacjentów poddanych przezmięśniowej rewaskularyzacji laserowej serca TMLR (ośrodek  w  Polsce z największym doświadczeniem w badaniu angiogenezy i  jedyny badający odnerwienie jako mechanizm wczesnej poprawy klinicznej)
• Działalność badawcza służąca równoczesnej radioizotopowej ocenie ukrwienia i kurczliwości mięśnia sercowego za pomocą badań SPECT bramkowanych sygnałem EKG (Gated SPECT, GSPECT) i analiza ograniczeń tych badań
• Na rzecz współpracy naukowej z  I Kliniką Choroby Wieńcowej: zorganizowanie całodobowej dostępności spoczynkowych badań perfuzji mięśnia.sercowego z podawaniem Tc-99m-MIBI w ostrej fazie zawału serca - dla oceny skuteczności różnych metod leczenia ostrego zawału  (pierwszy ośrodek medycyny nuklearnej w Polsce)

Kalendarium najważniejszych wydarzeń:

1985     utworzenie Samodzielnej Pracowni Medycyny Nuklearnej w Instytucie Kardiologii w Aninie

1988   wykonanie pierwszych w Polsce badań perfuzji mięśnia sercowego przy użyciu nowoczesnego radiofarmaceutyku Tc-99m-MIBI (obecnie stosowanego w IK i  w Polsce prawie w 100% badań perfuzji) zamiast talu-201

XII 1990 instalacja pierwszej w IK gammakamery do wykonywania tomografii emisyjnej SPECT (kamera 1-głowicowa)

1991-93 2 22optymalizacja i wdrożenie metodyki rejestracji i analizy badań perfuzji mięśnia sercowego przy użyciu Tc-99m-MIBI SPECT

1994-96 wdrożenie obciążeniowych testów farmakologicznych  z  dipirydamolem, jako alternatywy dla testów wysiłkowych w radioizotopowych badaniach perfuzji mięśnia sercowego

1994-97 optymalizacja i wdrożenie diagnostyki chorób prawej komory 

1999 wprowadzenie radioizotopowej oceny systemu adrenergicznego serca

1999 wdrożenie  1-dniowego ("szybkiego") spoczynkowo-wysiłkowego protokółu badania perfuzji mięśnia sercowego za pomocą  Tc-99m-MIBI SPECT (obok stosowanego dotychczas w Polsce wyłącznie protokółu 2-dniowego).

2000 instalacja drugiej w IK, szybkiej, gammakamery do wykonywania tomografii emisyjnej SPECT (kamera 2-głowicowa) oraz do badań całego ciała

2002-2004  wdrożenie radioizotopowej równoczesnej oceny ukrwienia i kurczliwości mięśnia sercowego za pomocą badań SPECT bramkowanych sygnałem EKG (ang. Gated SPECT, GSPECT')

2004 na rzecz współpracy naukowej z  I Kliniką Choroby Wieńcowej: zorganizowanie całodobowej dostępności spoczynkowych badań perfuzji mięśnia.sercowego z podawaniem Tc-99m-MIBI w ostrej fazie zawału serca. 

Nagrody i wyróżnienia:

2008 Świadectwo Doskonałości przyznane przez autorów projektu  'OAT-NUC' - Viability and Remodelling in the Occluded Artery Trial (OAT): An Ancillary Study (Grant NIH)  dla Pracowni za wybitną jakość badań SPECT wykonanych na rzecz projektu 

Specjalistyczne wyposażenie SPM:

• gammakamera 1-głowicowa SPECT (ORBITER, Siemens)
• gammakamera 2-głowicowa SPECT z opcją whole-body (badanie całego ciała) (AXIS, Picker/Philips)
• bieżnia (T-2100, GE) z systemem do testów wysiłkowych (CASE VALUE, GE)
• 2 kalibratory dawek (4050, MiE oraz VDC-404, Veenstra)
• 2 monitory skażeń radioaktywnych (POLON).

Szkolenia:

Indywidualne szkolenia 1-2 tygodniowe z kardiologii nuklearnej dla lekarzy w czasie specjalizacji z kardiologii (ok. 20 rocznie). Indywidualne szkolenia 2-4 tygodniowe z kardiologii nuklearnej dla lekarzy w czasie specjalizacji z medycyny nuklearnej (ok. 1 rocznie). 

Kursy:

• "Diagnostyka radioizotopowa w kardiologii". Wykłady (2-krotnie w ciągu roku) podczas kursu Instytutu Kardiologii doskonalącego dla kardiologów pt. "Postępy w  kardiologii"
• "Badania izotopowe w diagnostyce choroby wieńcowej". Wykłady (2-krotnie w ciągu roku) podczas kursu CMKP specjalizacyjnego dla lekarzy specjalizujących się w kardiologii pt. "Diagnostyka i leczenie choroby wieńcowej"
• "Badania radioizotopowe w kardiologii". Coroczny jednodniowy kurs szkolenia podyplomowego UM w Warszawie, organizowany we współpracy z UM w Warszawie, prowadzony w IK, obowiązkowy do specjalizacji z medycyny nuklearnej.