Scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego

Scyntygrafia perfuzyjna mięśnia sercowego jest wykonywana techniką SPECT, z wykorzystaniem radiofarmaceutyku Tc-99m-MIBI.

Cel badania:
Badanie polega na ocenie ukrwienia mięśnia lewej komory serca, najczęściej w spoczynku oraz w wysiłku.

Wynikiem badania jest określenie:
  • czy i w jakim stopniu upośledzone jest ukrwienie mięśnia sercowego w wysiłku i;
  • czy upośledzenie to ustępuje, zmniejsza się bądź utrzymuje w spoczynku.
Na tej podstawie wyciąga się wnioski o zaawansowaniu choroby naczyń wieńcowych i/lub uszkodzeniu komórek mięśnia sercowego, co z kolei służy kwalifikacji pacjenta do leczenia lub ocenie skuteczności zastosowanego leczenia.

Technika badania:
Badanie wykonuje się za pomocą związku MIBI (metoksy-izobutylo-izonitryl) wyznakowanego radioizotopem technet-99m (energia fotonów: 140 keV, okres półrozpadu: 6 godz). Związek gromadzi się w mięśniu sercowym proporcjonalnie do wielkości regionalnego przepływu krwi w naczyniach wieńcowych.
Technika SPECT jest techniką tomograficzną, w której za pomocą komputera uzyskuje się dowolne przekroje rozkładu radioaktywności w mięśniu sercowym. SPECT opiera się na rejestracji 64-68 obrazów (projekcji) serca podczas obrotu kamery wokół klatki piersiowej pacjenta. Rejestracje najczęściej przeprowadza się tzw. techniką bramkowaną, czyli sterowaną sygnałem EKG pacjenta. Wówczas bramkowane badanie SPECT (ang. GSPECT) umożliwia dodatkowo ocenę kurczliwości mięśnia lewej komory serca.

Protokół badania jest dwudniowy lub jednodniowy. W protokóle dwudniowym: jednego dnia wykonuje się badanie w wysiłku, a innego dnia - w spoczynku (kolejność badań nie ma znaczenia). Przed badaniem wysiłkowym pacjentowi zakładany jest wenflon do jednej z żył kończyn górnych.
  • Wysiłek wykonywany jest na bieżni pod opieką lekarza, przy stałym monitorowaniu EKG, ciśnienia i tętna.
  • W maksymalnym wysiłku, przez wenflon podawany jest radiofarmaceutyk*.
  • Po upływie ok.1godz. wykonuje się rejestrację obrazów wysiłkowych - pacjent leży nieruchomo na plecach na stole do badań - przez ok. 30 min. Badanie wysiłkowe trwa łącznie ok. 2 godz.
  • Kolejnego dnia pacjentowi wstrzykuje się dożylnie radiofarmaceutyk w spoczynku a następnie, po upływie 1-3 godz. wykonuje się rejestrację obrazów spoczynkowych. Badanie spoczynkowe trwa łącznie ok. 1,5 - 3,5 godz.
W protokóle jednodniowym (stosowanym głównie u pacjentów spoza Warszawy i w badaniach nagłych): rano wykonuje się badanie w spoczynku,
a po 4 godz. przechodzi się do badania w wysiłku. Przez założony przed badaniem wenflon podaje się radiofarmaceutyk i po upływie 1-3 godz. wykonuje się rejestracje obrazów spoczynkowych. Ok. 4 godz. od podania spoczynkowego, w czasie maksymalnego wysiłku, podawana jest przez wenflon kolejna dawka radiofarmaceutyku. Po upływie ok. 1 godz. wykonuje się rejestracje obrazów wysiłkowych. Badanie trwa łącznie ok. 5 godz.

Przygotowanie do badania.
Przez dwa dni przed badaniem:
  • nie należy pić herbaty, kawy, napojów gazowanych, kakao;
  • nie należy spożywać wzdymających potraw i surowych owoców;
  • wskazane jest przyjmowanie leków działających przeciw wzdęciom jelit dzień przed badaniem.
W dniu poprzedzającym badanie należy spożyć lekkostrawną kolację.
  • Pacjent zgłasza się na badanie na czczo (po co najmniej 4 godz. postu). Przed badaniem można pić dowolną ilość płynów, z wyłączeniem napojów wymienionych wcześniej).
  • Jeśli lekarz kierujący nie zalecił inaczej, przed badaniem i w dniu badania należy zażyć normalnie przyjmowane leki, popijając je wodą.
  • W dniu badania po podaniu radiofarmaceutyku, pacjent wypija szklankę pełnotłustego mleka, które otrzymuje w pracowni. Zjada też (bez pieczywa) jedno jajko ugotowane na twardo lub dwa plastry (5 dkg) żółtego sera, które przywozi ze sobą. Jeśli pacjent nie może pić mleka, to przywozi ze sobą 200-250 ml pełnotłustego jogurtu.
*U pacjentów, u których występują schorzenia ograniczające możliwość wykonania odpowiedniego wysiłku fizycznego (np. schorzenia naczyń obwodowych kończyn dolnych, zniekształcenia mięśniowo-szkieletowe, chroniczne schorzenia płuc), zamiast wysiłku stosuje się test farmakologiczny z dipirydamolem. Dipirydamol zwiększa przepływ krwi przez naczynia wieńcowe nie objęte istotnymi zmianami miażdżycowymi. Dipirydamol podaje się dożylnie przez wenflon (czas podawania: 4 min; pacjent w pozycji leżącej). Następnie, podczas 4-minutowego spaceru pacjenta w miejscu, podaje się radiofarmaceutyk (również przez wenflon). W dalszej części badania powtarza się dwa punkty protokółu podanego powyżej.