Słownik

Największa tętnica w organizmie człowieka, czyli największe naczynie krwionośne (rurka prowadząca krew), którym krew bogata w tlen płynie od serca do wszystkich narządów i tkanek ludzkiego ciała. Na swoim przebiegu aorta oddaje liczne mniejsze tętnice prowadzące krew do poszczególnych części ciała. Średnica aorty jest rzędu 3 cm. Tuż po odejściu od serca od aorty odchodzą lewa i prawa tętnica wieńcowa, dostarczające krew bogatą w tlen do samego mięśnia sercowego.

Tętnice (naczynia krwionośne prowadzące krew bogatą w tlen od serca do wszystkich tkanek i narządów) odżywiające sam mięsień sercowy. Swój początek biorą od aorty około 0,5 cm powyżej jej odejścia od serca. Wyróżnia się lewą i prawą tętnicę wieńcową, które dzielą się na kilka drobniejszych gałęzi. Istotne zwężenie którejś z tętnic wieńcowych powoduje niewystarczający dopływ krwi do pewnego obszaru serca, zwłaszcza w sytuacjach zwiększonego zapotrzebowania (wysiłek, stres), czyli niedokrwienie serca, objawiające się bólem w klatce piersiowej (jest to choroba wieńcowa). Nagłe całkowite zatkanie jednej z tętnic wieńcowych powoduje natychmiastowe obumieranie danego obszaru mięśnia sercowego, czyli zawał.

Jeden z elementów zapisu EKG, którego odchylenia od normy mogą być wyrazem zawału lub niedokrwienia serca. Jego wygląd jest podstawą rozpoznawania, różnicowania i nazywania ostrych zespołów wieńcowych. Uniesienie odcinka ST może być objawem klasycznego zawału serca (tzw. zawał z uniesieniem odcinka ST). W ostrych zespołach wieńcowych bez uniesienia odcinka ST, jak sama nazwa wskazuje, nie spotyka się trwałego uniesienia odcinka ST, natomiast mogą występować różne inne odchylenia od normy lub też odcinek ST może być całkowicie prawidłowy.

Lekarz – specjalista kardiolog, który oprócz nieinwazyjnego rozpoznawania chorób serca (z wykorzystaniem takich badań jak np. EKG, echo, test wysiłkowy, Holter) i farmakologicznego leczenia chorób serca (czyli przy pomocy leków) zajmuje się także tak zwaną kardiologią inwazyjną/interwencyjną. Między innymi kardiolog interwencyjny wykonuje inwazyjne badania serca (jak koronarografia) i interwencyjne zabiegi lecznicze (jak np. angioplastyka, czyli poszerzanie zwężonej tętnicy wieńcowej). Zabiegi kardiologii inwazyjnej/interwencyjnej wykonuje się w pracowni hemodynamiki. W odróżnieniu od zabiegów kardiochirurgicznych wymagających rozcięcia klatki piersiowej przez kardiochirurga i wykonywanych w znieczuleniu ogólnym („pod narkozą”), zabiegi kardiologii inwazyjnej/interwencyjnej przeprowadza się poprzez około 2 milimetrowy otwór wykonywany w znieczuleniu miejscowym najczęściej w pachwinie pacjenta (czyli przez nakłucie tętnicy udowej).

Pracownia, gdzie kardiolodzy interwencyjni wykonują zabiegi takie jak np. koronarografię i angioplastykę wieńcową, czyli poszerzanie zwężonej tętnicy wieńcowej. W niektórych pracowniach hemodynamiki zabiegi te wykonuje się także w trybie nagłym u pacjentów z ostrym zawałem serca (jest to tzw. dyżur hemodynamiczny). W Polsce istnieje ponad 80 pracowni hemodynamiki, z których ponad 50 pełni całodobowy dyżur. W marcu 2007 roku w województwie mazowieckim działało 16 pracowni hemodynamiki, spośród których 8 pełniło dyżur. W samej Warszawie istniało 10 pracowni, a dyżur hemodynamiczny pełniło 6 pracowni. Pracownia hemodynamiki Instytutu Kardiologii powstała w latach 70-tych XX wieku; jest najstarszą i zdecydowanie największą pracownią na Mazowszu oraz jedną z 3 najstarszych i najbardziej doświadczonych pracowni w Polsce.

Całodobowy dyżur pełniony przez zespół pracowni hemodynamiki, umożliwiający zabiegowe leczenie pacjentów z ostrym zawałem serca o każdej porze dnia i nocy (poprzez natychmiastowe wykonanie koronarografii i pierwotnej angioplastyki wieńcowej). W pracowni hemodynamiki Instytutu Kardiologii dyżur hemodynamiczny jest pełniony od 2001 roku. Zabiegi w trybie dyżurowym wykonuje 12 kardiologów interwencyjnych, którym asystuje 9 młodszych lekarzy.